|
|
Ayni
mahalda irrigaciya tarmori va agrotehnika kdyta qurildi.
1924 yilda Termiz Toshkent havo yo’li ishga tushirildi. Bir
yil o’tgach Termiz -Kobul halkd-
ro havo yo’li ochildi, lekin yo’lovchi tashish ikkinchi
jahon urushi arafasidagina boshlandi. 1925 yilda 248 kilometrli
Termiz Dushanbe temir yo’li ishga tushirildi. Ushbu temir
yo’l bo’ylakiska vakt ichida ishlab chiqarish kuchlari
rivojlana boshladi.
 |
1927
yilda Termizda elektr stan¬ciya binosi barpo etildi
hamda kuvvati 450 orkuchi bo’lgan ikkita dizel' dvigatel'
o’rnatildi. K,iska vakt i chida gusht kombinaty',
non zavodi, qurilish ashyolari ishlab chikdradigan korhonalar,
yor zavodi foydalanishga topshirildi.
1926-1927 yillarda Surhondaryoga Gyermaniyada chikdrilgan
"Fordzon" markali 13 traktorning kel-tirilishi
hamda mintaqada |
sakkizta mashina-trak¬tor stanciyasining
ochilishi malakali mehaniza¬tor kadrlar tayyorlanishini kuchaytirdi.
Termiz¬da shunday kadrlarni tayyorlash kurslari ochildi. shaharni
obodonlashtirish, uy-joy va sanoat kor-honalari kurish buyicha ham
katta ishlar bajarildi.
Savodsizlikni tugatish borasida ulkan ish amal-ga oshirildi. 1921
yilda Termizda ta`lim rus tilida olib boriladigan maktab ochildi,
unda ol-tita sinf, 213 ukuvchi hamda olti ukituvchi bor edi. Ikki
yildan keyin esa 56 ukuvchi va uch ukituv-chiga muljallangan M.Behbudiy
nomli birinchi o’zbek maktabi ochildi. 1924 yilda 23-sonli
mak-tabga 150 ukuvchi jalb etildi. Bu davrda shaharda ta`lim sohasida
bir k.ancha isloh,ot o’tkazildi, u asosan sovet mafko’rasini
shakllantirishga yunal-tirilgan edi.
1925 yil 21 noyabrda Termiz uezdi halk ta`limi kollegiyasi "Termizda
o’zbek kizlar uchun birinchimaktabni ochish to’g’risida"
kdror kabul qildi.
1925 yil 25 noyabrda birinchi boskich maktablari ukituvchi l arinin
g Termiz shahrida bo’lib o’tgan birinchi kengashida
maktablarni ikkinchi boskichga o’tqazish to’g’risida
navbatdagi karor kabul kilin¬di. Ushbu karorga muvofik shaharda
uch oylik pe¬dagogika kursi tashqil kdlinib, 1926-1927 ukuv
yilida u 9 oylik kursga aylantirildi. Ta`lim olgan 50 kishidan 43
tasi ukdshni muvaffakiyatli tugatib, qishloq. maktablariga ishlash
uchun junab ketdi. 1928-1929 ukuv yilida Surhondaryo tari-hida muhim
vOksa bo’ldi -- birinchi o’rta mahsus hkuv yurti Termiz
pedagogika tehniku mi ochildi va u hozir ham halk ta`limi uchun
pedagog mo’tahas-sislar tayyorlaydi.
1934 yildan boshlab respublika janubida bola-lar va katta avlod
kishilari uchun umumiy ma`lu-mot olishga sharoit yaratildi. shahar
aholisiga tibbiy yordam ko’rsatish choralari qurildi. 1924
yilda Termizda viloyat sorlikni saklash bu"limi to’zildi.
Dastavval sha-harda 150 urinli harbiy gospital' ochildi. 1925 yil
fevralda harbiy kiem binosida mahalliy aholi uchun 25 urinli kasalhona
ochildi, unda harbiy vrach va shifokorning yordamchisi ishlab turdi.
Ke-yinchalik shu kichkina kasalhona negizida vohada-gi eng katta
1-viloyat kasalhonasi vujudga keldi.
1935 - 1936 yillarda viloyat sorlikdi saklash bulimi kengaydi, natijada
viloyatda, shu jumla-dan Termiz shahrida 220 urinli kasalhona, 5
ambo’latoriya, ikkita ihtisoslashgan dispansyer, za-rarsizlantirish
stanciyasi va 4 dorihona ishga tu-shirildi.
1929 yilda Termiz rayon buysunishidagi sha-harga aylantirildi. U
vakt o’tishi bilan iktiso-diy jihatdangina yirik shahar bo’lib
kolmay, bal¬ki O’zbekistonning janubidagi yirik madaiiy
mar-kazga aylandi. CHunonchi, 1933 yilda bu yerda ulka-shunoslik
mo’zeyi ochildi, 1935 yilda drama teat-ri, kinoteatrlar, 1936
yilda Termiz shahar ku-tubhonasi, 1939 yilda Termiz shahar hayvonot
bori ochildi va ular tezda aholi uchun ma`naviy-mada-niy markazga
aylandi. Keyinchalik Termiz davlat bilim yurti, bolalar ko’tubhonasi
va kurlar hamda ko’zi ojizlar uchun ko’tubhona, shuningdek
boshca madaniy muassasalar ishga tushirildi.
1924 yil 12 iyo’lda partiya organlari "O’rta Osiyo
respubliqalarini milliy chegaralash to’g’risida"
kdror kabul qildi. Bu karor shu yilning ko’zi-daek amalda
bajarildi. Surhondaryo O’zbekiston¬ning Buhoro viloyatiga
okrug sifatida kiritil-di. 1941 yil 6 martdagi Farmon bilan u markazi
Termiz shahri bo’lgan Surhondaryo viloyatiga ay¬lantirildi.
Ikkinchi jahon urushi respublikaning, shu jum-ladan Termiz shahrining
ham tinch rivojlanishi-ga rahna soldi.Bo’tun halk hujaligini
harbiy izga solish shoshilinch va eng muhdm vazifa bo’lib
qoldi.Bo’tun O’zbekistan singari kuhna Termiz ham kiska
muddatda harakatdagi armiya ortidagi mus-tahkam bazaga aylandi.
Jangohlardan ancha olis-dagi Termizliklar usha orir yillarda dushman
ustidan ralaba kozonish yo’lida yashab, ishlashdi.Termiz shu
davrdagi murakkab masalalarni hal kilish buyicha
Surhondaryo viloyatining
shtabiga aylandi. Urushning dastlabki yillaridayok hara¬katdagi
armiyaga yuborishni surab harbiy komissariatlarga, jamoat tashqilotlariga
ikki mingdan ziyod ariza tushdi. Usha paytda frontga ketganlar o’rniga
rahbar kadrlar, mehanizatorlar va bosh-kd mo’tahassislar tayyorlashga
katta e`tibor berildi. Urush yillarida 260 dan ziyod hotin-kizlar
rahbarlik ishiga ko’tarildi. -->>
|
|